Uposażeni w polisie na życie kto dostanie odszkodowanie?

Uposażeni w polisie na życie to osoby lub podmioty wskazane imiennie przez ubezpieczającego. Otrzymują one odszkodowanie w przypadku śmierci ubezpieczonego, niezależnie od tego, kto jest spadkobiercą. Dzięki temu środki z polisy przekazywane są bezpośrednio uposażonym, z pominięciem postępowania spadkowego i dziedziczenia[1][4][9].

Kto jest uposażonym w polisie na życie?

Według polskiego prawa – zgodnie z Kodeksem cywilnym (art. 831 §1) – uposażony to konkretna osoba lub podmiot prawny, który zostaje wskazany w umowie ubezpieczenia na życie i nabywa prawo do otrzymania świadczenia po zaistnieniu określonego zdarzenia, najczęściej śmierci ubezpieczonego[4][6]. W polisie można wskazać jedną lub kilka osób, określając procentowy podział świadczenia pomiędzy nich[3]. Zwykle są to osoby najbliższe: żona, mąż, dzieci, rodzice, rodzeństwo, a także dzieci adoptowane lub uznane. Uposażonym może być również podmiot prawny, na przykład fundacja czy organizacja charytatywna[2][4].

Wskazanie uposażonego nie ma związku ze spadkobiercami; osoba uwzględniona w testamencie, jeśli nie została wskazana jako uposażona w polisie, nie otrzyma świadczenia z ubezpieczenia[1][9].

Główny i zastępczy uposażony – jak to działa?

Polisy na życie przewidują rozróżnienie pomiędzy uposażonym głównym, a tzw. uposażonymi zastępczymi. Uposażony główny to osoba, do której skierowana jest wypłata w pierwszej kolejności. Jeśli z jakiegokolwiek powodu (np. śmierci) nie może otrzymać świadczenia, prawo to przechodzi na uposażonych zastępczych, wskazanych imiennie przez ubezpieczającego. Jeżeli nie ustanowiono uposażonych zastępczych, lub zarówno główny jak i zastępczy nie mogą odebrać świadczenia, podział następuje zgodnie z zapisami Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) lub przysługuje spadkobiercom ustawowym[1][2][3].

Sposób wskazania uposażonych: formalności i podział świadczenia

Przy zawieraniu polisy na życie ubezpieczający wskazuje imiennie uposażonych. Podaje się ich dane: imię, nazwisko, PESEL, datę urodzenia, w niektórych przypadkach także adres zameldowania[3]. Możliwe jest określenie więcej niż jednego uposażonego z indywidualnie ustalonym podziałem procentowym sumy ubezpieczenia (na przykład 50% dla jednej osoby, 30% dla drugiej itd.)[3].

W przypadku śmierci ubezpieczonego świadczenie wypłacane jest niezwłocznie osobom lub podmiotom wskazanym w umowie, z pominięciem procedury spadkowej. Uposażonym nie trzeba być spokrewnionym ani nie trzeba pozostawać w związku formalnym z ubezpieczonym – decyzja należy wyłącznie do właściciela polisy[1][2].

Uposażeni mogą zostać zmienieni w trakcie trwania umowy ubezpieczenia, co gwarantuje elastyczność w dostosowaniu zapisów do aktualnej sytuacji osobistej i rodzinnej ubezpieczonego[2].

Co jeśli nie wskazano uposażonych?

W sytuacji, gdy w polisie na życie nie zostali wskazani uposażeni, wypłata świadczenia następuje zgodnie z postanowieniami OWU. Najczęściej środki dzieli się pomiędzy najbliższe osoby według zdefiniowanego porządku: małżonek, dzieci, rodzice itd. Jeśli nie ma osób wskazanych na żadnym etapie, świadczenie trafia do spadkobierców ustawowych[2][3][8].

Uposażony a spadkobierca – kluczowa różnica

Odszkodowanie z polisy na życie nie jest elementem masy spadkowej, a jego wypłata następuje poza postępowaniem spadkowym. Osoba lub podmiot wskazany jako uposażony otrzymuje świadczenie niezależnie od tego, kto dziedziczy majątek zmarłego. Oczywiście, jeśli uposażeni nie zostaną wskazani lub nie mogą odebrać świadczenia, środki podlegają zasadom dziedziczenia według OWU lub kodeksu cywilnego[1][2][9].

W praktyce uposażony ma pierwszeństwo i gwarancję otrzymania środków w przewidzianej przez ubezpieczonego wysokości. Daje to pełną kontrolę nad przekazaniem świadczenia, bez udziału sądu czy spadkobierców, jeśli nie są oni upoważnieni do wypłaty przez ubezpieczonego[4][9].

Podsumowanie

Uposażeni w polisie na życie to osoby lub podmioty imiennie wskazane przez ubezpieczającego. Na nich spoczywa prawo do otrzymania świadczenia po śmierci ubezpieczonego – niezależnie od postępowania spadkowego. Polisa może obejmować kilku uposażonych z dowolnym podziałem procentowym kwoty. Można w każdej chwili ich zmienić. Brak uposażonych powoduje podział świadczenia zgodnie z OWU lub Kodeksem cywilnym. Kluczowe znaczenie ma decyzja właściciela polisy – kto zostanie uposażony, ten otrzyma świadczenie z pominięciem spadkobierców oraz testamentu[1][2][3][4][9].

Źródła:

• [1] https://www.zyciowa.pl/aktualnosci/uposazeni-w-polisie-na-zycie
• [2] https://cuk.pl/porady/kogo-mozna-uposazyc
• [3] https://www.rydzowski.pl/blog/kim-jest-uposazony
• [4] https://www.pru.pl/osoba-uposazona/
• [6] https://angfinanse.pl/2022/12/15/uposazony-kim-jest/
• [8] https://www.uniqa.pl/porady-zycie-i-zdrowie/osoba-uposazona-kim-jest-kogo-mozna-uposazyc-w-polisie/
• [9] https://www.openlife.pl/uposazony-a-spadkobierca/