Czy ochrona sklepu ma prawo mnie przeszukać?

Czy ochrona sklepu ma prawo mnie przeszukać? Już na początku należy podkreślić, że pracownik ochrony sklepu nie ma prawa samodzielnie przeszukać torby, plecaka ani dokonać rewizji osobistej klienta. Takie uprawnienia posiadają wyłącznie służby państwowe – Policja, Straż Graniczna i Służba Celno-Skarbowa, a nie ochrona w sklepie^[1]. Kluczowe reguły oraz uprawnienia ochroniarza i klienta podczas incydentu w sklepie potwierdzają jasno obowiązujące przepisy, które opisano poniżej.

Przeszukanie przez ochronę sklepu – kto ma do tego prawo?

Pracownik ochrony sklepu nie ma prawnych uprawnień do przeszukania klienta – ani jego bagażu, ani odzieży. Wszelkie czynności polegające na rewizji osobistej lub przeszukaniu toreb zastrzeżone są dla państwowych służb – Policji, Straży Granicznej czy Służby Celno-Skarbowej. Ochroniarz nie może żądać od klienta okazania zawartości torby ani zatrzymywać go w celu dokonania przeszukania^[1].

Wyjątkiem pozostaje sytuacja, gdy klient zostanie zatrzymany na gorącym uczynku popełnienia kradzieży lub podczas bezpośredniego pościgu – wtedy ochrona może jedynie ująć osobę i wezwać Policję. Nadal jednak rewizji osobistej oraz przeszukania dokonuje tylko Policja, która działa w granicach określonych przepisami prawa^[1].

Jakie prawa ma klient wobec żądań ochrony sklepu?

Klient sklepu ma prawo odmówić okazania zawartości swojej torby lub plecaka ochronie sklepowej i odmowa ta nie wiąże się z żadnymi negatywnymi konsekwencjami prawnymi. Ochrona nie może nałożyć mandatu ani nałożyć kary. Pracownicy ochrony mogą jedynie zagrodzić drogę klientowi i uniemożliwić opuszczenie sklepu do czasu przyjazdu Policji, jeżeli zachodzi podejrzenie przestępstwa. Niedopuszczalne jest, by ochrona stosowała przymus fizyczny, szarpała klienta lub przeszukiwała go bez jego zgody i obecności funkcjonariusza Policji^[1].

Zgoda na przeszukanie może być wyrażona jedynie w obecności Policji. Wszelka rewizja przeprowadzana przez ochroniarza bez stosownej zgody lub uprawnienia narusza prawo^[1].

Uprawnienia ochrony sklepu – kiedy mogą interweniować?

Pracownik ochrony ma ograniczone uprawnienia. Może on jedynie ujęć obywatelskie – czyli zatrzymać osobę podejrzaną o popełnienie przestępstwa na gorącym uczynku lub podczas bezpośredniego pościgu – do czasu przybycia Policji. Ujęcie to nie daje jednak prawa do przeszukiwania klienta. W praktyce ochroniarz może zagrodzić drogę klientowi, uniemożliwić mu opuszczenie sklepu i niezwłocznie powiadomić służby^[1].

Stosowanie siły fizycznej wobec klienta dozwolone jest wyłącznie w przypadku odpierania ataku lub gdy klient stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia osób obecnych w sklepie. W pozostałych przypadkach, ochrona ogranicza się do działań pasywnych i zabezpieczenia miejsca do czasu przyjazdu Policji^[1].

Trendy i zmiany w prawie – czy wpływają na uprawnienia ochrony sklepów?

Począwszy od 2026 roku wprowadzane są zmiany dotyczące wzmocnienia organów nadzoru rynku – takich jak UOKiK czy Inspekcja Handlowa. Dostają one nowe uprawnienia do kontrolowania sklepów, przeprowadzania zakupów kontrolowanych i przeszukań w postępowaniach administracyjnych. Jednak te regulacje dotyczą wyłącznie postępowań dotyczących przedsiębiorców i platform handlowych, a nie bezpośrednio klientów czy uprawnień ochrony do przeszukiwania klientów^[2][3][5][8].

Nowe przepisy przewidują kary administracyjne – do 1 mln zł dla platform handlowych oraz sklepów za określone naruszenia, do 300 000 zł za utrudnianie kontroli, czy 50 000 zł za nieudostępnienie dokumentów Inspekcji Handlowej. Żadna z tych sankcji nie dotyczy jednak przeszukiwania klientów przez ochronę sklepu^[2][8].

Co zrobić w przypadku naruszenia przez ochronę sklepu?

Jeżeli ochrona sklepu przekroczy swoje uprawnienia – na przykład dokona próby przeszukania torby, odzieży lub użyje siły fizycznej bez podstawy prawnej – klient ma prawo zgłosić ten fakt Policji. Takie zachowanie ze strony ochrony stanowi wykroczenie przeciwko wolności osobistej i może skutkować konsekwencjami prawnymi dla pracownika oraz firmy ochroniarskiej^[1].

W przypadku sporu warto żądać wezwania Policji i poczekać na przyjazd funkcjonariuszy, którzy podejmą dalsze czynności zgodnie z przepisami. Wszelkie działania ochrony związane z przeszukaniem muszą być realizowane transparentnie i zgodnie z obowiązującym prawem^[1].

Podsumowanie – jakie są granice uprawnień ochrony sklepu?

Podstawowa zasada brzmi: pracownik ochrony sklepu nie może samodzielnie przeszukać klienta ani jego bagażu. Może zatrzymać na gorącym uczynku lub w bezpośrednim pościgu do czasu przybycia Policji, ale nie ma prawa do rewizji osobistej – te uprawnienia posiadają wyłącznie uprawnione służby. Klient zawsze może odmówić żądania przeszukania i mieć pewność, że takie żądanie nie pociąga za sobą kar sklepowych^[1]. Zmieniające się przepisy dotyczące kontroli mają na celu zwiększenie bezpieczeństwa w handlu, jednak nie przyznają ochronie sklepowej nowych uprawnień względem klientów^[2][3][5][8].

Źródła:

1. https://warszawawpigulce.pl/robisz-zakupy-stacjonarnie-czy-ochroniarz-moze-przeszukac-torbe-lub-plecak/
2. https://www.infor.pl/prawo/nowosci-prawne/7450734,nawet-1-mln-zl-kary-takze-dla-platform-handlowych-od-2026-roku-ostatni-dzwonek-przed-nowym-nadzorem-nad-ogolnym-bezpieczenstwem-produktow-gpsr.html
3. https://iso-trade.eu/kontrola-uokik-i-inspekcji-handlowej-obowiazki-e-sklepu-2025-2026-jak-sie-przygotowac/
4. https://serwisy.gazetaprawna.pl/poradnik-konsumenta/artykuly/10588603,reklamacje-i-rekojmia-w-handlu-online–co-sie-zmienia-w-2026-roku.html
5. https://www.wiadomoscihandlowe.pl/prawo-i-polityka/prawo-i-zmiany-legislacyjne/nowe-uprawnienia-prezesa-uokik-u-w-srod-nich-blokowanie-stron-www-i-przeszukania-2391448
6. https://warszawawpigulce.pl/robisz-zakupy-nie-daj-sobie-wmowic-ze-to-blad-systemu-w-2026-roku-prawo-daje-ci-pieniadze-do-reki/
7. https://poradnikhandlowca.com.pl/artykuly/handel-detaliczny-zmiany-w-przepisach-w-2025-i-2026-r/
8. https://pro.rp.pl/abc-firmy/art43567041-nowe-prawo-2026-prezes-uokik-i-inspekcje-handlowe-dostaly-do-reki-bat-na-przedsiebiorcow