Jak sprawdzić dane właściciela pojazdu zgodnie z obowiązującym prawem?

Jak sprawdzić dane właściciela pojazdu zgodnie z obowiązującym prawem? Przede wszystkim, dane właściciela pojazdu nie są dostępne publicznie, a ich uzyskanie wymaga spełnienia ściśle określonych warunków prawnych. Centrala Ewidencja Pojazdów i Kierowców (CEPiK) chroni te informacje zgodnie z RODO i udostępnia je tylko określonym podmiotom oraz osobom, które wykażą interes prawny [1][3][4]. Poniżej przedstawiamy szczegółowe zasady oraz dostępne metody sprawdzania danych właściciela pojazdu.

CEPiK i ochrona danych właścicieli pojazdów

CEPiK to państwowy system informatyczny, którego główne zadanie polega na gromadzeniu i zabezpieczaniu danych dotyczących pojazdów oraz ich właścicieli. Składa się z dwóch rejestrów: Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP) obejmującej dane o pojazdach oraz Centralnej Ewidencji Kierowców (CEK) zawierającej informacje o kierowcach [1][3][6]. Numer rejestracyjny pojazdu traktowany jest jako dane osobowe, ponieważ w połączeniu z innymi informacjami umożliwia identyfikację właściciela — dlatego przetwarzanie tych danych obwarowane jest przepisami RODO [1][4].

Zgodnie z obowiązującym prawem, dostęp do pełnych danych właściciela mają jedynie określone organy państwowe, notariusze oraz firmy ubezpieczeniowe, np. w związku ze zdarzeniem komunikacyjnym. Osoby prywatne mogą uzyskać takie dane wyłącznie w przypadku wykazania interesu prawnego [1][5].

Sprawdzenie danych przez usługę Historia Pojazdu

Najprostszą i najczęściej wykorzystywaną opcją jest bezpłatna usługa Historia Pojazdu dostępna na portalu gov.pl [2]. Usługa ta nie udostępnia danych osobowych właściciela, lecz pozwala na weryfikację następujących informacji:

• liczba właścicieli pojazdu od rejestracji w Polsce (w tym obecnego)
• typ właściciela (osoba prywatna, firma, organizacja)
• ważność badania technicznego i polisy OC
• podstawowe dane techniczne pojazdu

Aby skorzystać z tej usługi, należy znać numer rejestracyjny pojazdu, numer VIN oraz datę pierwszej rejestracji. Weryfikacja historii w rejestrach zagranicznych wymaga logowania Profilem Zaufanym [2]. Usługa ta wydatnie zwiększa bezpieczeństwo w obrocie pojazdami używanymi, jednak nie umożliwia ustalenia danych osobowych właściciela.

Jak uzyskać dostęp do pełnych danych właściciela pojazdu?

Otrzymanie szczegółowych danych właściciela samochodu z CEPiK, takich jak imię, nazwisko, czy adres, jest możliwe tylko po złożeniu odpowiedniego wniosku do Ministra Cyfryzacji (realizowanego za pośrednictwem Centralnego Ośrodka Informatyki) [3]. Podstawowym wymogiem jest wykazanie interesu prawnego, na przykład na potrzeby roszczenia odszkodowawczego po kolizji. Osoby prywatne muszą przygotować uzasadniony wniosek i uiścić przewidzianą opłatę. Dane dotyczące pojazdów będących w posiadaniu wnioskodawcy można uzyskać bezpłatnie i bez uzasadnienia [3].

Procedura pozyskania informacji obejmuje:

• złożenie wniosku elektronicznie (wymagany podpis zaufany lub kwalifikowany podpis elektroniczny) albo pocztą tradycyjną
• wskazanie wszystkich wymaganych danych identyfikacyjnych pojazdu (numer rejestracyjny, VIN, data pierwszej rejestracji)
• opłata za udostępnienie danych, jeżeli wniosek dotyczy pojazdu innej osoby

Osobne wnioski wymagane są w przypadku żądania danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz Centralnej Ewidencji Kierowców [3].

Podstawy prawne przetwarzania danych pojazdu

Przetwarzanie danych takiego jak numer rejestracyjny podlega przepisom RODO — oznacza to, że każda operacja wykonywana na tych danych wymaga podstawy prawnej. W praktyce odczytanie numeru rejestracyjnego publicznie jest możliwe, lecz jego dalsze przetwarzanie (np. przekazanie stronie trzeciej) już wymaga uzasadnienia [4]. Warunkiem udostępnienia danych przez CEPiK jest więc wyłącznie realny interes prawny. W razie wątpliwości, jak choćby przy szkodzie komunikacyjnej, można także skierować wniosek do Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego celem uzyskania danych polisy OC pojazdu na podstawie numeru rejestracyjnego [5].

Wymagane dane przy sprawdzaniu właściciela pojazdu

Niezależnie od wybranej metody (usługa Historia Pojazdu lub oficjalny wniosek do CEPiK), kluczowe informacje niezbędne do sprawdzenia historii lub danych właściciela to:

• numer rejestracyjny pojazdu
• numer VIN
• data pierwszej rejestracji

Dostarczenie tych danych jest konieczne do prawidłowego zweryfikowania pojazdu w systemie i zabezpiecza przed uzyskaniem informacji przez osoby niepowołane [2][3].

Podsumowanie – jakie dane można uzyskać i w jaki sposób?

Pozyskanie pełnych danych właściciela pojazdu jest możliwe wyłącznie przez spełnienie przesłanki interesu prawnego i złożenie sformalizowanego wniosku do Ministra Cyfryzacji (za pośrednictwem Centralnego Ośrodka Informatyki) [3]. Usługa Historia Pojazdu, dostępna bezpłatnie na rządowym portalu, udostępnia natomiast dane o liczbie i typie właścicieli, stanie technicznym oraz ważności OC, nie zdradzając jednak personaliów właściciela [2]. Ochrona danych w CEPiK gwarantuje zgodność z przepisami RODO i zapewnia bezpieczeństwo informacji dotyczących pojazdów i ich właścicieli [1][3][4][6].

Źródła:

1. https://www.compensa.pl/blog/czyj-to-numer-rejestracyjny-samochodu
2. https://www.gov.pl/web/gov/sprawdz-historie-pojazdu
3. https://www.gov.pl/web/cepik/wniosek-o-udostepnienie-danych
4. https://odo24.pl/blog-post.rozpoznawanie-tablic-rejestracyjnych-na-parkingach
5. https://www.autotesto.pl/blog/jak-sprawdzic-po-numerze-rejestracyjnym-do-kogo-nalezy-samochod/
6. http://www.cepik.gov.pl